CENGİZ AYTMATOV'A VEDA...

Bir süre önce ülkecek çok sevdiğimiz ve başrollerini Türkan Şoray ile Kadir İnanır’ın paylaştığı “Selvi Boylum Al Yazmalım! Filminin afişini ve filmden alıntıladığım birkaç dizeyi sizlerle paylaşmıştım.

Bu film bizim Türk sinemasının mihenk taşlarından olmuş bir filmdir ve senaryosu dünyaca ünlü Kırgız yazar Cengiz Aytmatov’a(http://www.patikalar.net/aytmatov/aytmatov.htm) aittir.

Bu akşam Star tv’de Uğur DÜNDAR’ın sunduğu haberde, Cengiz Aytamatov’un böbrek yetmezliği nedeniyle bir süre önce rahatsızlandığı ve bu nedenle de tedavi olmak üzere geldiği Almanya'nın Nürnberg kentindeki Klinikum Nord'da yaşama veda ettiği haberiydi.

Cengiz AYTMATOV kimdir ?

12 Aralık 1928 tarihinde Kuzeybatı Kırgızistan'daki Talas eyaletinin Şeker köyünde doğdu. Babası Törekul Aytmatov, annesi Nagima Hamzayevna Aytmatova'dır. Adı, Cengiz Han'dan esinlenerek konulmuştur.

 

Gençliği sıkıntılı bir döneme denk gelmişti. O dönemde zaten yeni yerleşmeye başlayan siyasal sistem, bir de savaşla mücadele etmek zorundaydı. Çok genç yaşta çalışmaya başladı; çünkü İkinci Dünya Savaşı'nın SSCB üzerindeki etkileri gençleri de etkiliyordu, yetişkinler savaşta olduklarından, gençlere büyük iş düşüyordu. On dört yaşında köyündeki sekreterliğe girdi. Burada tarım makinelerinin sayımı, vergi tahsildarlığı gibi işlerde çalıştı.

 

Köyünden, Kazakistan'a giderek Cambul Veterinerlik Teknik Okulu'nda okudu. Daha sonra şimdiki Kırgızistan'ın başkenti olan Bişkek'e giderek burada Frunze Tarım Enstitüsü'nde öğrenimine devam etti. Ardından Maksim Gorki Edebiyat Enstitüsü'ne geçti ve 1956 ile 1958 yılları arasında Moskova'da okudu.

 

Yazmaya bu yıllarda Pravda gazetesinde başladı. Ardından, yazdığı eserleriyle üne kavuştu ve 1957 yılında Sovyet Yazarlar Birliği'ne üye kabul edildi. 1963'te Lenin Ödülü'nü aldı. Yapıtları yüz ellinin üstünde dile çevrildi. Sovyetler Birliği'nin dağılması ve Kırgızistan'ın bağımsızlığına kavuşmasından sonra ülkesini Lüksemburg'da büyükelçi olarak temsil etti.

 

Aytmatov, Gün Olur Asra Bedel romanının film çekimleri için gittiği Rusya'nın Tataristan Cumhuriyeti'nin başkenti Kazan'da 16 Mayıs 2008 rahatsızlanarak böbrek yetmezliği teşhisiyle tedavi için Almanya'ya getirilmişti. Almanya'nın Nürnberg kentindeki Klinikum Nord'da tedavi gören Cengiz Aytmatov, komaya girmişti.10 Haziran 2008 tarihinde Nürnberg'de yaşamını yitirdi.

Eserleri 

Savaş sonrası yazarları arasında yer alan Aytmatov, Cemile'den önce bir kaç kısa hikaye ve Yüzyüze`yi yazdı. Ancak yazarın kendini kanıtlamasını sağlayan kitap Cemile oldu; Louis Aragon Cemile`yi "dünyanın en güzel aşk hikayesi" olarak tanımlamıştır.

 

Eserlerinde mitolojiye oldukça yakın durdu; ancak onunki antik anlamından farklı olarak mitolojiyi çağdaş bir zeminde sentezlemek ve yeniden yaratmaktı. Eserlerinde mitlere, efsanelere ve halk hikayelerine göndermeler yapmıştır.

  

Siyasal Yaşamı

Cengiz Aytmatov; edebi çalışmalarına ek olarak, Avrupa Birliği, NATO, UNESCO ve Benelüks ülkelerinin Kırgız delegeliğini üstlenmiştir. Ayrıca Kırgızistan Dışişleri eski Bakanı Askar Aytmatov'un babasıdır.

 

Yapıtlarından Bazıları 

Zorlu Geçit (1956)

Yüzyüze (Лицом к лицу, 1957)

Cemile (Kırgız Türkçesi Жамийла, Rusça Джамиля, 1958)

İlk Öğretmenim (Первый учитель, 1962)

Dağlar ve Steplerden Masallar (Повести гор и степей, 1963)

Elveda, Gülsarı! (Прощай, Гульсары, 1966)

Beyaz Gemi (Kırgız Türkçesi, Ак кеме : Ak Keme) (RusçaБелый пароход, 1970)

Selvi Boylum Al Yazmalım, (1970)

Fuji-Yama (Восхождение на Фудзияму, Fuji Dağının Tepesi 1973)

Gün Olur Asra Bedel ,(Kırgız Türkçesi Кылым карытар бир күн),(Rusça И дольше века длится день, 1980),

Darağacı - Dişi kurdun Rüyaları (Плаха, 1988)

Toprak Ana

Cengiz Han'a Küsen Bulut

Çocukluğum

Kırmızı Elma

Dağlar Devrildiğinde-Ebedi Nişanlı (Son romanı - 2007)

 

Kaynakça 

Biyografi.net

Kimkimdir.gen.tr

Ötüken Neşriyat

 

 

Bu haberi duyduğumda gerçekten çok üzüldüm çünkü o anda aklıma ilk gelen severek izlediğimiz ve bence tüm dönemlere adını altın harflerle yazdıran  Selvi Boylum Al Yazmalım filmi yine gözlerimin önünden şeritler halinde geçiverdi ansızın. Elbette ki ölüm bizler için ancak, insanoğlu önem verdiği değerlere böylesine derinden bağlı ve bu bağlılığını sunduğu eserlerde yüreklerimize dokurcasına işleyen böylesine büyük bir insanın gidişinin ardından daha bir kederleniyor, daha bir duygusallaşıyor ister istemez. Ama ne var ki, ölüme karşı yapacak bir şeyimiz yok…

 

Yukarda vermiş olduğum linkte bu değerli insan hakkında ayrıntılı bilgiye ulaşabilirsiniz. Bunun dışında üzgünüz ve toprağın bol olsun büyük usta diyoruz. Seni okuduğumuz hikayelerinle ve Selvi Boylum Al Yazmalım’ı her izleyişte anacağız ve sana sevgilerimizi ve de şükranlarımızı sunacağız bir kez daha.

 

Cennet mekanın olsun…

 

 

 

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !